Declaración institucional polo Día internacional do Pobo Xitano

Celebramos, un ano máis, o 8 de abril, Día Internacional do Pobo Xitano. Unha celebración que conmemora o 1º Congreso Mundial Xitano, celebrado en Londres en 1971, no que se adoptaron os símbolos propios do Pobo Xitano: a bandeira azul e verde cunha roda vermella, e o himno Gelem, Gelem. En España foi en 2018, a pedimento do Congreso dos Deputados, cando tivo lugar o recoñecemento do 8 de abril como Día do Pobo Xitano, así como o uso da bandeira e o himno xitanos.

O 8 de abril, Día Internacional do Pobo Xitano, é o momento de reiterar o noso compromiso como institución, como sociedade, como país, coa plena igualdade dos xitanos e as xitanas. Igualdade desde o recoñecemento da diversidade e do valor e a riqueza que achega o pobo xitano, que forma parte da nosa historia e a nosa cultura compartidas.

É importante reiterar este compromiso tras un ano de homenaxes e celebracións, 2025, declarado “Ano do Pobo Xitano” con motivo da celebración do 600º aniversario da chegada do pobo xitano á península ibérica. Unha celebración que serviu, sen dúbida, para coñecer mellor ao pobo xitano e lembrar a súa contribución histórica, social e cultural á construción da identidade colectiva do noso país, sen esquecer un pasado de rexeitamento e discriminación que marcou a historia dos xitanos e as xitanas.

Unha vez finalizado este aniversario, as institucións debemos reiterar o noso compromiso este 8 de abril para abordar os grandes retos que afectan o pobo xitano, as desigualdades históricas que limitan o progreso, a promoción e a igualdade das persoas xitanas. A pobreza, o fracaso escolar, a desigualdade no emprego, a segregación escolar ou a segregación residencial combátense con vontade política, políticas públicas e investimentos adecuados. Debemos ir máis aló das declaracións institucionais e comprometernos a garantir dereitos.

600 anos de historia compartida e, con todo, o pobo xitano segue sendo un gran descoñecido para o conxunto da sociedade. E é nese descoñecemento no que se basean os prexuízos, o rexeitamento e a discriminación. Debemos avanzar no coñecemento e recoñecemento do pobo xitano.

Este 8 de abril, unha celebración á que cada vez máis institucións e persoas súmanse ano a ano, honramos a memoria do pobo xitano e comprometémonos cunha sociedade xusta, baseada nos dereitos e as liberdades, nos valores democráticos, na igualdade de oportunidades e na cohesión social, na que non poden quedar fose os xitanos e as xitanas.

Vivimos nun contexto de dificultades e incerteza, pero que non pode supoñer un paso atrás nos avances que demos na garantía de dereitos e oportunidades para o pobo xitano. Esta conmemoración do 8 de abril debe traducirse tamén en medidas concretas para reducir a desigualdade, loitar contra a discriminación e o antixitanismo, e avanzar en dereitos, cidadanía e recoñecemento do Pobo Xitano.

É un día de celebración e unha oportunidade para coñecer mellor ao pobo xitano.

Feliz 8 de abril.